ENERGETYKA, RYNEK ENERGII - CIRE.pl - energetyka zaczyna dzień od CIREZielona energia
Właścicielem portalu jest ARE S.A.
ARE S.A.

SZUKAJ:



PANEL LOGOWANIA

X
Portal CIRE.PL wykorzystuje mechanizm plików cookies. Jeśli nie chcesz, aby nasz serwer zapisywał na Twoim urządzeniu pliki cookies, zablokuj ich stosowanie w swojej przeglądarce. Szczegóły.


PARTNER SERWISU
Agencja Rynku Energii SA

FOTOWOLTAIKA

POMPY CIEPŁA




SERWIS INFORMACYJNY CIRE 24

Prosument wirtualny - kolejny etap zmian w energetyce
24.04.2021r. 16:00

Rozwój energetyki odnawialnej powoduje stopniowe przechodzenie od scentralizowanego modelu opartego na jednokierunkowym przepływie energii (od wytwórcy do odbiorcy) do modelu rozproszonego, gdzie kluczowym dla zapewnienia ciągłości dostaw będzie bilansowanie rynku w czasie rzeczywistym. To mają zapewnić elektrownie wirtualne.
Rozwój inteligentnych sieci, umożliwiających dwukierunkową propagację energii i informacji w obrębie sieci energetycznej wprowadził nowy typ użytkownika - prosumenta. W porównaniu z tradycyjnymi odbiorcami, którzy jedynie korzystają z sieci energetycznej, prosumenci wytwarzają, konsumują i dzielą się energią z innymi użytkownikami sieci. Nadwyżkę energii, do wykorzystania w przyszłości lub sprzedaży do sieci czy pobliskich konsumentów, mogą również przechowywać poprzez wykorzystanie systemu magazynowania.

W procesie wytwarzania energii, prosumenci wykorzystują inteligentne liczniki i integrują te urządzenia z systemami zarządzania energią w gospodarstwach domowych, systemami magazynowania energii, pojazdami elektrycznymi i systemami typu pojazd-sieć (Vehicle-to-Grid - V2G).

Przejście od biernych konsumentów do aktywnych prosumentów maksymalizuje różnorodne korzyści ekonomiczne, operacyjne i środowiskowe w obszarach mikrogeneracji, redukcji popytu, zarządzania danymi i magazynowania energii. Na tę transformację oddziaływują, szczególnie silnie, nowe technologie (m.in. inteligentne liczniki, zaawansowana infrastruktura pomiarowa), wdrażanie opłacalnych środków oszczędzania energii, krajowe programy zachęt oraz zdecydowane poparcie społeczne dla złagodzenia szkodliwego oddziaływania na środowisko.

Udział prosumentów w inteligentnych sieciach ma kluczowe znaczenie dla zrównoważonego rozwoju i długoterminowej wydajności procesu współdzielenia energii. Tym samym, zarządzanie prosumenckie w ostatnich latach cieszy się coraz większym zainteresowaniem zarówno samych uczestników jak i badaczy.

Zapotrzebowanie na energię na świecie stale rośnie. International Energy Outlook 2017 (IEO2017) przewiduje 28-proc. wzrost światowego zużycia energii w latach 2015-2040.

Obecne zapotrzebowanie jest w dużej mierze zaspokajane przez paliwa kopalne. Jednak eksploatacja nieodnawialnych nośników energii powoduje zanieczyszczenie naturalnego ekosystemu, globalne ocieplenie w wyniku emisji gazów cieplarnianych oraz inne szkodliwe, często nieodwracalne, skutki dla środowiska.

To powoduje, że wytwarzanie energii zdecydowanie przesuwa się w kierunku OZE.

Obecne sieci energetyczne i konsumenci przechodzą fundamentalną zmianę w sposobie projektowania i zarządzania tradycyjnymi systemami energetycznymi. Dwukierunkowe transakcje typu peer-to-peer (P2P) spowodowały, że bierni konsumenci zostali prosumentami. Przyszła inteligentna sieć, czyli internet energii (IoE) jako bezpieczny, niezawodny, odporny, wydajny i zrównoważony system energetyczny, który będzie wykorzystywał cyberbezpieczne technologie komunikacyjne oraz inteligencję obliczeniową w sposób zintegrowany w zakresie wytwarzania, przesyłu, dystrybucji, zużycia i magazynowania energii elektrycznej, ułatwi koordynację wszystkich rodzajów prosumentów w celu utworzenia wirtualnych elektrowni (Virtual Power Plant - VPP).

Wirtualne elektrownie, to inteligentne oprogramowanie, które łączy wielu wytwórców, magazyny energii i konsumentów w jeden zoptymalizowany system, pozwalający w czasie rzeczywistym planować i dostosowywać produkcję energii oraz handlować na rynku energii przy jak najniższych kosztach operacyjnych. Prawie każda technologia wytwarzania energii wykorzystująca źródła odnawialne może znajdować się w środowisku VPP, w tym: instalacje wiatrowe, fotowoltaiczne, wodne oraz pracujące na biogazie czy biomasie (także w systemie kogeneracyjnym).

Bez VPP nie można w zadowalający sposób stabilizować wielu źródeł niestabilnej energii, gdy model rynku energetycznego staje się coraz bardziej rozproszony. W przyszłości może stać się tak, że aby korzystać z sieci, będziemy musieli być podpięci do wirtualnej elektrowni.
Grupa prosumentów sprzedających wspólnie energię do sieci jest bardziej efektywna i niezawodna w zapewnieniu zrównoważonych dostaw w porównaniu z prosumentem działającym jako jednostka, a to z kolei oferuje szersze możliwości skorzystania z mechanizmów rynkowych, które mogą przynosić dodatkowy dochód.
Wirtualną elektrownię można również przedstawić obrazowo jako punkt, w którym zbiegają się innowacyjne rozwiązania generacji rozproszonej (wytwarzanie energii w pobliżu odbiorcy), deregulacja rynku energii elektrycznej i rozwój sektora e-usług.

Należy podkreślić, że jednocześnie wszystkie jednostki wytwórcze wchodzące w skład VPP pozostają niezależne na poziomie eksploatacji i własności.

Aby stać się prosumentem wirtualnym nie trzeba posiadać instalacji wytwarzającej energię ze źródeł odnawialnych.

Przykładem jest tutaj Litwa, gdzie po uchwaleniu przez parlament w październiku 2019 r. przepisów dotyczących wirtualnych elektrowni fotowoltaicznych, właściwie każdemu obywatelowi, dano możliwość nabycia części elektrowni PV działającej na terenie kraju, niekoniecznie w pobliżu miejsca zamieszkania. Dotyczy to także mieszkańców bloków w miastach. Najważniejszą zaletą tego modelu jest to, że nie trzeba posiadać działki czy dachu, aby mieć własną instalację fotowoltaiczną.

"Wytworzona w zdalnej elektrowni fotowoltaicznej energia elektryczna trafia w całości do sieci dystrybucyjnej. Stanowi ona własność wirtualnego prosumenta i może być wykorzystana do pokrycia jego własnych potrzeb w ciągu 12-miesięcznego okresu rozliczeniowego. Nie ma przy tym konieczności fizycznej dostawy energii elektrycznej do odbiorcy końcowego. Zdalny prosument może korzystać z energii elektrycznej wytwarzanej przez elektrownię słoneczną w swoim mieszkaniu, domu czy domku letniskowym" - powiedział, w wywiadzie z 20.09.2020 r. dla portalu "Gramwzielone.pl", Krzysztof Ławrywjaniec ze spółki Sun Investment Group, która z powodzeniem wdraża program VPP u naszych litewskich sąsiadów.

Podobne rozwiązania działają już w USA, gdzie odbiorcy mogą dzielić się energią z jednego źródła OZE oraz w Grecji, we Włoszech, na Cyprze i we Francji, gdzie pilotaż takiego rozwiązania prowadzi koncern EDF.

Rynek prosumencki w Polsce

Według danych Polskiego Towarzystwa Przesyłu i Rozdziału Energii Elektrycznej (PTPiREE), dzięki dotychczasowym systemom wsparcia, jak programy: "Mój Prąd", który jest największym w Europie programem dofinansowania do prosumenckich instalacji PV o mocy 2-10 kW, i "Czyste Powietrze", uldze termomodernizacyjnej, funduszom UE, programom samorządowym oraz uproszczeniom proceduralnym (przyłączenie do sieci elektroenergetycznej na podstawie zgłoszenia w ciągu 30 dni), ilość prosumentów w ciągu ostatnich 5 lat wzrosła ponad 112 razy.

Na dzień 31 grudnia 2015 r. do sieci przyłączonych było 4 050 prosumentów, a w dniu 31 grudnia 2020 r. było to już 457 443.

PTPiREE podało, że na dzień 1 grudnia 2020 r. zainstalowana w fotowoltaice moc wyniosła 3 661,7 MW.
Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej planuje w br. przeznaczyć kolejne 1,76 mld zł na program "Czyste Powietrze" oraz 0,5 mld zł na program "Mój Prąd" w ramach dokończenia II naboru wniosków z 2020 r. Z tego powodu można się spodziewać dalszego dynamicznego przyrostu ilości mikroinstalacji prosumenckich, z których zdecydowana większość, to instalacje PV.

Przyszły kształt rynku energii elektrycznej, a w szczególności energetyki rozproszonej, w sposób istotny będzie zależał od implementacji w polskim prawodawstwie zapisów unijnej dyrektywy RED II, która umożliwia konsumentom produkcję własnej energii elektrycznej, samodzielnie lub będąc częścią społeczności energetycznej działającej w zakresie energetyki odnawialnej, bez nieuzasadnionych ograniczeń.

Wielu mieszkańców, głównie domów wielorodzinnych, chciałoby mieć możliwość korzystania z energii pochodzącej ze źródeł odnawialnych. Mówię o sytuacjach, gdzie montaż paneli fotowoltaicznych w danej lokalizacji jest niemożliwy. I tutaj wprowadzenie instytucji prosumenta wirtualnego znajduje pełne uzasadnienie - podkreślił Andrzej Bondyra, wiceprezes zarządu Agencji Rynku Energii.

Chcemy spróbować wprowadzić do naszego porządku prawnego jedną istotną rzecz. O ile dzisiaj model prosumencki funkcjonuje głównie z myślą o odbiorcach posiadających np. dom jednorodzinny, którzy mają fizyczną możliwość zainstalowania mikroinstalacji OZE na swoim dachu czy na terenie swojej posesji, o tyle, w jakiś sposób, "poszkodowani" w tym zakresie, jeśli chodzi o możliwość wykorzystywania modelu prosumenckiego, są mieszkańcy miast. Opierając się na raporcie, który ministerstwo zamawiało w 2019 r. i którego część tez i zaleceń udało się zrealizować w ramach nowelizacji z 2019 r., chcielibyśmy zrealizować pozostałą część rekomendacji, jak instytucję prosumenta zbiorowego. Nazywamy to w naszym projekcie przepisów "wirtualnie eksploatowaną instalacją OZE".
Zgodnie z naszymi założeniami, taka instalacja do mocy 500 kW mogłaby być współużytkowana przez większą ilość zainteresowanych, niekoniecznie fizycznie bezpośrednio podłączonych pod taką instalację, czyli mogłaby to być zdelokalizowana instalacja w stosunku do takiego odbiorcy. Natomiast główną ideą tego projektu jest to, żeby ci współużytkownicy, którzy np. współfinansowali utworzenie takiej instalacji, a potem w ramach dedykowanej umowy, współkorzystali z energii, która byłaby generowana w ramach takiej instalacji, do nich byłaby "przypisywana" ta ilość energii zielonej, która przez taką instalację byłaby wyprodukowana, oczywiście proporcjonalnie do udziałów. To "przypisanie" wchodziłoby do modelu prosumenckiego, czyli taki odbiorca energii odnawialnej "przypisany" do takich instalacji stawałby się, w naszym rozumieniu przepisów, wirtualnym prosumentem i nabywałby wszelkie prawa oraz przywileje związane ze statusem prosumenta.

To jest dostosowanie zaleceń zawartych w dyrektywie RED II. Mamy przygotowane przepisy. Natomiast po konsultacji, m.in. z Urzędem Regulacji Energetyki i z naszymi partnerami z Ministerstwa Klimatu, ale także z partnerami PTPiREE i z Towarzystwem Obrotu Energią, wymagają one pewnego skorygowania. Przygotowujemy też analizy finansowo-ekonomiczne, żeby sprawdzić jak ten model będzie oddziaływał na wszystkich uczestników obrotu energią, czyli wszystkich uczestników rynku. Mam nadzieję, że po tej analizie uda nam się stworzyć taki model
- powiedział Przemysław Hofman, zastępca dyrektora w Departamencie Gospodarki Niskoemisyjnej w Ministerstwie Rozwoju podczas Kongresu Fotowoltaicznego PVCON 2020.

Pod koniec stycznia br. Ministerstwo Klimatu i Środowiska zaprezentowało kolejny projekt nowelizacji ustawy o OZE.

Przed nami nowelizacja przepisów ustawy o OZE, która ma również objąć obszar prosumencki. Ministerstwo Klimatu i Środowiska, przewiduje że nowe przepisy wejdą w życie w drugim kwartale br. Status prosumenta ma być rozszerzony na mieszkańców bloków i spółdzielnie oraz wspólnoty mieszkaniowe, które, bez posiadania własnych instalacji, mogłyby pozyskiwać energię ze źródeł odnawialnych, nawet z dala od miejsca zamieszkania - powiedział Artur Olszewski, prezes zarządu Agencji Rynku Energii.

W ramach nowelizacji przepisów Prawa energetycznego, które przegłosował Sejm 15 kwietnia br. znajdują się m.in. te które mówią, że prosument posiadający magazyn energii elektrycznej będzie zobowiązany poinformować o tym fakcie właściwego Operatora Systemu Dystrybucyjnego, podając rodzaj magazynu energii użytego w mikroinstalacji.

Źródła:

https://psme.org.pl/sejm-przyjal-kompleksowe-regulacje-dla-magazynow-energii-zniesione-bariery-dla-rozwoju-branzy/

https://core.ac.uk/download/pdf/195693913.pdf

https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S1364032120301349

https://www.cire.pl/pliki/2/wirtualne_elektrownie.pdf

https://lerta.energy/blog-artykuly/wirtualna-elektrownia-ratuje-przed-blackoutem.html

https://magazynbiomasa.pl/wirtualny-prosument-to-opcja-dla-mieszkancow-blokow/

https://www.gramwzielone.pl/trendy/103876/wirtualni-prosumenci-czyli-nowy-pomysl-na-energetyke-prosumencka-rozmowa

http://prosument.ptpiree.pl/

https://pvcon.pl/materialy/

Czytaj również:
www.cire.pl | Obserwuj nas na facebook.com/energetyka , CIRE.PL

KOMENTARZE ( 4 )

Rozwiń (Pełna treść komentarza)
Autor: Janek 25.04.2021r. 10:13
"Wirtualne elektrownie, to inteligentne oprogramowanie, które łączy wielu wytwórców, magazyny energii i... pełna treść komentarza
Odpowiedzi: 2 | Najnowsza odpowedź: 27-04-2021r. 07:29 ODPOWIEDZ

Autor: xyz 26.04.2021r. 11:52
w wirtualnych elektrowniach widać jakiś potencjał dla agregatorów na potrzeby uczestnictwa w rynku mocy.
ODPOWIEDZ
Dodaj nowy Komentarze ( 4 )

DODAJ KOMENTARZ
Redakcja portalu CIRE informuje, że publikowane komentarze są prywatnymi opiniami użytkowników portalu CIRE. Redakcja portalu CIRE nie ponosi odpowiedzialności za ich treść.

Przesłanie komentarza oznacza akceptację Regulaminu umieszczania komentarzy do informacji i materiałów publikowanych w portalu CIRE.PL
Ewentualne opóźnienie w pojawianiu się wpisanych komentarzy wynika z technicznych uwarunkowań funkcjonowania portalu. szczegóły...

Podpis:


Poinformuj mnie o nowych komentarzach w tym temacie


FOTOWOLTAIKA

POMPY CIEPŁA



cire
©2002-2021
Agencja Rynku Energii S.A.
mobilne cire
IT BCE